Tình nguyện xuất phát từ tình cảm nhưng hoạt động tình nguyện lại là 1 công việc, 1 công việc cụ thể, thực sự với những khó khăn vất vả và những yêu cầu đòi hỏi nhất định, không quá khó khăn nhưng cũng chẳng quá dễ dàng. Để tình nguyện thật sự, để đúng là một Tình Nguyện Viên chân chính, bạn cần phải có đủ lòng tin, đủ tình yêu và sự kiên trì dành cho công việc tình nguyện...

Thống nhất: các bạn có thể hơi thắc mắc và thấy sao đó khi đọc trong này và khi tiếp xúc nói chuyện mình sẽ sử dụng cách gọi là “đối tượng” bởi những người mà chúng ta gặp, tiếp xúc khi đi tình nguyện không chỉ đơn thuần là trẻ em thiệt thòi ở Làng Hữu Nghị, dưới trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi, khuyết tật Hà Tây… mà còn rất nhiều bạn có hoàn cảnh khó khăn khác, các cô chú lớn tuổi… đây là điều lưu ý chung khi đi tình nguyện mà mình thấy là các bạn, đặc biệt là tình nguyện viên mới nên lưu tâm bởi đây không phải là đám lý thuyết mình nghĩ ra mà là đúc kết từ những câu chuyện/ những vấp váp mà mình và các bạn tình nguyện khác gặp phải trong quá trình hoạt động( mình viết bằng văn nói nên nó hơi dài dòng và lộn xộn một chút :"> )

Khi lần đầu tiên biết mình sắp tiếp xúc với người khuyết tật, tớ đã rất lo lắng vì sợ rằng nếu mình không khéo, mình có thể lỡ lời trong khi nói, khi nhìn, mình có thể gây sự tổn thương cho người đối diện chỉ vì sự vô tình... Khi tiếp xúc nhiều với người khuyết tật, cảm giác lo lắng ấy dần biến mất vì mọi người rất là thoải mái nhưng có một thứ ăn sâu vào đầu, vẫn thường xuyên nhắc nhở rằng: mình cần cẩn trọng trong tất cả những lời nói và ánh mắt...

1. CÁCH SỬ DỤNG TỪ:
Sở dĩ tớ muốn lưu ý điều này đầu tiên bởi tớ thấy hơi…bức xúc với cách mà nhiều người ở Việt Nam mình vẫn dùng: tàn tật, đui, mù, què, cụt, câm, điếc, đần độn… nó gây cho người nghe cảm giác rất khó chịu. Hiện giờ trên thế giới người ta khuyến khích việc sử dụng những từ có tính chất nhân văn hơn. Có một số khái niệm:

Người khuyết tật : Là người có khiếm khuyết về cấu trúc cơ thể, suy giảm các chức năng, hạn chế khả năng hoạt động, khó khăn trong sinh hoạt học tập, vui chơi và lao động. Việt Nam có khoảng 1 triệu trẻ em dưới 6 tuổi bị khuyết tâ?.
Khuyết tật có 6 dạng :
1. Khuyết tật thính giác (khiếm thính) : chỉ sự suy giảm hay mất khả năng nghe dẫn đến chậm phát triển ngôn ngữ hoặc câm(không nói được), hạn chế chức năng giao tiếp.
2. Khuyết tật vận động : Do bị tổn thương các cơ quan vận động : tay chân, cột sống gây khó khăn trong cầm nắm, đi lại, di chuyển, nằm, ngồi, đi, đứng .
( khuyết tật về/ở chân, tay…)
3. Khuyết tật thị giác (khiếm thị) : chỉ sự suy giảm hay mất khả năng nhìn như mù( không nhìn đựoc) hay nhìn kém.
4. Khuyết tật trí tuệ : Chỉ sự suy giảm năng lực nhận thức, không thích nghi với các hoạt động xã hội, chỉ số thông minh thấp, xảy ra trước tuổi trưởng thành, khó chữa trị.
( trẻ chậm khôn_dành cho người dưới 18 tuổi_ Người chậm phát triển về trí não)
5. Khuyết tật ngôn ngữ : Do bị tật ở cơ quan tiếp nhận chỉ huy ngôn ngữ vùng não và tổn thương của bộ phận phát âm làm ảnh hưởng đến ngôn ngữ giao tiếp.
6. Ða tật : Trên 1 tật có 2 hay nhiều loại khuyết tật.

Những câu mù, điếc...nếu chẳng may bị nói ra đều tự nhiên giật mình như đang mắc lỗi Có người nói điều đó không cần thiết, người khuyết tật đôi khi vẫn " đùa" với nhau những từ đó Nhưng tôi là một kẻ ngoan cố có hạng nên vẫn muốn tránh Mọi người vẫn có gì đó gờn gợn khi người khác nhắc đến những yếu, nhược điểm của mình mà ! … Việc gọi tên chính xác sự vật, sự việc là cần thiết nhưng đôi khi chúng ta cũng nên nói tránh một chút nhất là trước mặt đối tượng, các từ có thể sử dụng như : người( trẻ) kém may mắn, thiệt thòi

Nếu một ai đó quát tôi trên đường: "đi đứng thế hả, mù à?"
Tôi sẽ nói: " Tôi có thể mù mắt nhưng không như có kẻ mù tim"
Chúng ta có thể đem lại cho nhau nụ cuời, niềm tin dù chỉ là bằng một lời nói


2. BỔ XUNG KIẾN THỨC
- Bạn nên có những kiến thức cơ bản về đặc điểm( nhu cầu) của đối tượng mình đã, đang, sẽ tiếp xúc. VD: người khiếm thính là người ntn, họ có những đặc điểm gì về tâm sinh lý…
- kiến thức về giới tính, sức khỏe y tế để nếu cần có thể giúp tư vấn cho đối tượng( đôi khi các em ở các trung tâm rất ít được tiếp xúc với bên ngoài và có những hạn chế nhất định về nhận thức hoặc ngại đến y tế nên nếu bạn tạo đủ tin tưởng các em ấy sẽ nhờ giúp đỡ). Vd: một số loại bệnh về da, tóc, cách sơ cứu khi đứt tay…( nên có theo đồ sơ cứu trong túi)
- Những bài hát trẻ con, hát ru( hehe),những bài hát tập thể và một số phương pháp tổ chức một trò chơi cho nhóm đơn giản để khi cần sẽ khuấy động phong trào, giúp các anh chị gần gũi các em hơn.

3. LỜI CHÀO CAO HƠN MÂM CỖ
Mình biết là tất cả mọi người đều là những người rất lễ phép với người lớn nhưng đôi khi chúng ta còn hơi “ngại” khi gặp người lạ. Điều này không tốt tẹo nào khi chúng ta đến các trung tâm, các làng nuôi dưỡng trẻ vì nhiều khi chỉ là vô tình không nhìn thấy nên…nhưng với những người khó tính họ( các cô chú phụ trách) sẽ đánh giá tư cách của không những bạn mà của cả nhóm đấy, và đôi khi nó còn ảnh hưởng cả đến việc nhóm có được hay không được tiếp tục hoạt động ở trung tâm/ làng đó vì thế…bạn lưu tâm hơn nhé, chỉ cần chịu khó quan sát hơn một chút, nhìn thấy người lớn thì ta toét miệng ra và chào( to và rõ ràng nhé) thôi mà.
Thêm một điều nữa, bạn đừng nghĩ là chỉ cần chào người lớn thôi nhé, chúng ta sẽ chào cả “người bé”. Hì! Có sao đâu khi ta mỉm cười và lên tiếng chào một em nhỏ nhỉ Lời chào của bạn sẽ khiến cho trẻ cảm giác mình được chú ý, coi trọng, em ấy sẽ có cảm tình với bạn, bạn sẽ dễ dàng tiếp xúc làm quen, hỏi thăm em ấy. VD như bạn lần đầu tiên xuống Làng Hữu Nghị, bạn nhìn thấy một em nhỏ đi gần gần, bạn chào em ấy, em ấy sẵn lòng lao đến nắm tay bạn( thậm chí là ôm rất chặt) cười toe và hỏi thăm bạn như là bạn…lâu lắm rồi mới xuống Làng thăm em ấy ^^.Đồng thời đó cũng là một cách bạn tập cho em ấy cách chào hỏi những người lớn tuổi. Dám cá là lần sau gặp lại, bạn chưa kịp chào thì em ấy sẽ chạy ra chào bạn trước đấy.


4. KHÔNG “BUÔN CHUYỆN” RIÊNG, CHỦ ĐỘNG QUAN TÂM ĐẾN ĐỐI TƯỢNG
Khi bạn tham gia một buổi tiệc đông người, bạn sẽ có cảm giác sao khi mọi người thì ríu rít trò chuyện với nhau còn bạn một mình? Hì! Tôi thì thấy lạc lõng. Ai trong chúng ta cũng sợ cái cảm giác cô độc Ở người khuyết tật có lẽ cái cảm giác đó còn lớn hơn .
Chúng ta vẫn hay có thói quen tụ lại với nhau, rúc rích trò chuyện, vui cười... đó là phản xạ tự nhiên thì phải Nhưng trong những buổi giao lưu, những buổi vui chơi với các em nhỏ, những người mà chúng ta muốn được gần gũi, giúp đỡ mà chúng ta cứ giữ cái " thói quen" đó thì có lẽ là không nên lắm
Bỏ lại những câu chuyện, những " mẹt dưa" mà lúc nào chúng ta cũng có thể ngồi " buôn " với nhau Hãy chia nhau ra, ngồi xen kẽ với các em, trò chuyện Có đôi khi tôi cũng không biết bắt đầu câu chuyện ra sao, và một cái công thức cũ rích rình rinh lại được mang ra: Bạn( em ) tên gì? Bao nhiêu tuổi? Nhà ở đâu? Là con thứ mấy.... thậm chí là nhà có nuôi con vật gì không? Chó? Mèo... có thích hát không , hay là mình cùng hát thi, liên khúc các con vật nhé :"> mỉm cười thật tươi và tìm cách nắm tay người mình đang nói chuyện .
Một em bé có vẻ lạnh nhạt khi ngồi một mình, nhưng khi bạn hỏi, em sẽ tươi tỉnh hẳn lên. Nếu bạn có thấy em ấy ngại ngùng hay nhát gừng trong khi trả lời, có vẻ không muốn tiếp chuyện ... bạn đừng ngại, em ấy cũng đang bối rối mà, em ấy không biết nên hỏi thăm bạn những câu gì( giống như lúc đầu khi bạn trông thấy em ấy vậy ). Nếu bạn im lặng, em ấy cũng sẽ im lặng....Bắt đầu bằng: Chào em! chị ( anh) tên ....còn em? Hay : Em ơi! Em tên gì?.... Khi bạn hỏi 1 em, em bên cạnh sẽ để ý lắng nghe, bạn hãy hỏi cả em đó xem, tôi không biết gọi đó là gì nhưng nếu để ý bạn sẽ thấy em ấy rất mong đợi những câu hỏi của bạn, chờ bạn hỏi để trả lời, để được mỉm cười... như có một sự linh hoạt được nhen lên, một sự sống động. Cây thì luôn hướng về nơi có ánh sáng, con người thì hướng về đám đông.
Bạn có thể bắt đầu bằng một mình, rồi 1 em bé, 2 em bé, cuối cùng bạn có thể có cả đám đông ngồi vui hát với nhau. Hoặc là bạn bắt đầu bằng một mình và kết thúc cũng chỉ một mình( khi chúng ta gặp các em mà chúng ta chỉ ngồi trò chuyện với nhau thì bạn chỉ được coi là một mình vì chúng ta tự tách mình khỏi các em mà)

5. TRUYỀN ĐẠT CẢM XÚC TỐT VÀ NHỮNG SUY NGHĨ LÀNH MẠNH
Đối tượng tiếp xúc của chúng ta đôi khi có những nhận xét rất tinh tế về tâm trạng của chúng ta vì thế… mình không có ý rằng bạn nên che dấu cảm xúc thật của mình mà là… bạn tham gia tình nguyện, bạn đến với đối tượng để mong tạo thêm nhiều niềm vui đúng không? Vậy thì vì cớ gì mà bạn lại u sầu? hãy bỏ hết những chuyện không vui phía sau để mình thật thoải mái khi đến gặp đối tượng. Và vì đôi khi đối tượng tiếp xúc của chúng ta là những bạn, những em nhỏ đang có bệnh trong người nên…cảm xúc của bạn sẽ ảnh hưởng đến em ấy rất nhiều đấy. Bạn có thể không tin nhưng khi bạn ở trong 1 tâm trạng không tốt, ánh mắt bạn sẽ hiện lên nỗi buồn, suy nghĩ bạn sẽ không tập trung vào câu chuyện với trẻ…
Chú ý không nói những câu chuyện có tính chất tiêu cực, bi quan về cuộc sống mà hãy có những hướng tích cực hơn, những câu chuyện trong café chiều thứ 7, hạt giống tâm hồn…


6. KHÔNG HỨA TÙY TIỆN VÀ ĐÃ HỨA LÀ SẼ LÀM
Khi tiếp xúc với đối tượng đặc biệt là trẻ nhỏ bạn sẽ nhận được rất nhiều lời “níu kéo” đại ý như: mai chị/ anh lại đến chơi với em nhé. Chị/ anh hứa với em việc này đi… Trong những trường hợp đó nếu bạn chắc chắn rằng mình có thể đến, có thể thực hiện được lời hứa với em ấy thì hãy gật đầu đồng ý, còn không hãy thẳng thắn từ chối: chị/ anh xin lỗi, hôm đó chị/ anh bận mất rồi, để hôm khác chị/ anh sẽ lại đến chơi với em nhé. Khi bạn không chắc lắm liệu mình bận hay rảnh thì cũng nói rõ với em ấy: anh/ chị không hứa trước nhưng nếu hôm đó không bận việc gì anh/ chị sẽ tới… Đừng ngại việc từ chối cuả bạn sẽ khiến trẻ buồn, em ấy có thể hơi phiền lòng một chút nhưng sẽ vẫn yêu quý bạn vì bạn luôn giữ lời hứa của mình

7. YÊU QUÝ, GIÚP ĐỠ NHƯNG KHÔNG CHIỀU CHUỘNG QUÁ ĐÀ TẠO THÓI QUEN XẤU CHO ĐỐI TƯỢNG
Trẻ em đôi khi hay làm nũng, em thấy bạn có một cái vòng đẹp, một chiếc bút xinh… em muốn có nó và sẽ hỏi xin bạn. Nếu món đồ đó không quá quan trọng và bạn có thể cho được thì hãy cho em ấy, còn không thì hãy thẳng thắn từ chối: đây là quà tặng của bạn chị/ anh nên không thể cho được, em thông cảm.
Nhưng lời khuyên cho phần lớn những trường hợp đó là : bạn nên từ chối bởi việc bạn cho đồ 1 lần sẽ tạo cho trẻ thói quen vòi vĩnh những thứ khác, những bạn Tình nguỵen viên(TNV) khác_ TNV không phải ai cũng có đồ, có tiền để cho nên …trẻ sẽ có thói quen xấu là có sự so sánh “ anh này ki bo, chị kia dễ tính”…_ Và thực tế thì nhiều khi các em xin chỉ là do ý thích nhất thời chứ không phải thật sự cần. Đồ đạc bạn cho em ấy chơi 1 lúc rồi có thể vứt đi mất…chưa kể sẽ có sự tị nạnh giữa các em( đôi khi là tranh dành đồ, đánh nhau)…Biết là đôi khi rất khó để từ chối “ ánh mắt của đứa trẻ 5 tuổi” nhưng bạn có thể xử lý nó một cách khéo léo mềm mỏng đúng không nào ^^


8. THÂN MẬT NHƯNG KHÔNG DỄ DÃI QUÁ ĐÀ GÂY HIỂU NHẦM
Tuy đối tượng tiếp xúc của ta thường là “trẻ” theo cách gọi của mọi người nhưng thực tế thì …không hoàn toàn thế. Có những bạn mặc dù nhìn hình thức bên ngoài có vẻ giống trẻ con nhưng thực tế là tuổi rất lớn và tâm sinh lý vẫn phát triển bình thường nên vẫn có những cảm xúc về giới như…chúng ta. Vì thế khi tiếp xúc nên có những lưu ý về lời nói, hành động: không có những va chạm thân mật quá, không gây hiểu nhầm( Cái này thường xảy ra với các bạn Nữ nên…nếu bạn thấy “em” nào đó mà có những hành động khiến bạn cảm thấy… bất an như ôm/ hôn... thì hãy tìm cách tránh và nên có trao đổi với bạn phụ trách để có những lưu ý cho thành viên khác). Có một số bạn TNV khi tiếp xúc với đối tượng vì là rất quan tâm và đôi lúc cũng hơi vô tư quá nên khiến đối tượng hiểu nhầm mục đích: không nghĩ rằng đó đơn thuần là tình quý mến đơn thuần mà là…tình yêu chẳng hạn_hì! Nguy hiểm đấy nhé, đặc biệt lưu ý các bạn Nam về “vụ” này^^

9. KHÔNG SỬ DỤNG TIẾNG LÓNG, CHỬI THỀ, HÚT THUỐC, UỐNG RƯỢU…
Điều đầu tiên khi đối tượng thấy bạn có những hành vi như trên là sẽ nghĩ bạn không phải người tốt, tệ hơn là có thể nghĩ bạn là kẻ nghiện ngập…( nguyện nhân là do kiến thức XH của các em ít)
Điều thứ 2 nếu đối tượng là trẻ nhỏ thì sẽ học theo vì các em là những trang giấy trắng mà_ ko tốt tẹo nào đúng không
Điều thứ 3 tạo khoảng cách cho đối tượng bởi đối tượng sẽ không hiểu bạn đang nói gì, cảm thấy lạc lõng, xa cách…
Điều 4: có thể đối tượng không có suy nghĩ gì nhưng còn những người xung quanh thì sao( đặc biệt là các cô chú cán bộ các trung tâm chẳng hạn) họ sẽ nghĩ gì? TNV luôn được gắn với hình ảnh là một cái gì đó rất đẹp, bạn là một TNV mà ^^

10. TRANG PHỤC GỌN GÀNG, ĐƠN GIẢN, PHÙ HỢP
Không ăn mặc quá diêm dúa cầu kỳ vì sẽ khiến bạn bị hạn chế trong lúc vui chơi tập thể, đồng thời tạo cảm giác xa lạ với đối tượng( và các bạn TNV khác) Hì! TNV là gọn gàng, năng động muh

11. KHÔNG MANG, HẠN CHẾ SỬ DỤNG ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG, NHỮNG VẬT DỤNG HIỆN ĐẠI, ĐẮT TIỀN. TỰ BẢO QUẢN ĐỒ ĐẠC CÁ NHÂN
- Tránh mất mát về tiền bạc và mất mát về mặt tình cảm
- Tạo cho các em thói quen xấu: vòi vĩnh các anh chị cho mượn điện thoại để gọi, nghe nhạc, chơi điện tử. So sánh, không hài lòng nếu không được thỏa mãn yêu cầu
- Khi bạn tham gia TN, đối tượng quan tâm của bạn là trẻ đúng không, vậy thì tại sao lại đứng lắc lư theo tiếng nhạc một mình nhỉ ^^

12. ĐẶC BIỆT LƯU Ý HẠN CHẾ TỐI ĐA VIỆC CHO SỐ ĐIỆN THOẠI CÁ NHÂN, ĐỊA CHỈ NHÀ RIÊNG

Nếu bạn thấy thật sự yêu quý, tin tưởng đối tượng( trẻ) thì hãy cho số điện thoại và địa chỉ nhà còn không thì hãy tìm cách từ chối( anh chị hay thay số đt thoại lắm, mà tuần nào anh chị cũng gặp em mà, gọi điện chi cho … tốn tiền). bạn nên lưu tâm điều này bởi… không phải số nhiều đâu nhưng có một số bạn TNV đã bị làm phiền bằng nháy máy, nhắn tin….

....
Bạn có thể tạo nên điều kỳ diệu khi bạn tự hào nói với trái tim mình" Tôi là một tình nguyện viên". Những điều kỳ diệu mà chúng ta có thể tạo ra dù là rất nhỏ nhưng nó là những điều kỳ diệu thật sự đấy Bạn có thấy một nụ cười hạnh phúc là nhỏ không?

Chúc bạn những điều tốt đẹp nhất!

written by Doctai82

Nhóm tình nguyện Niềm Tin
thiệp nhân ái , thiệp tay, thiệp handmade , thiệp Hà nội, chiếu phim